Báo cáo tài chính năm 2026 cần được lập từ số liệu đã khóa sổ, đối chiếu công nợ, tài sản, thuế và các khoản mục trọng yếu theo Thông tư 99/2025/TT-BTC. Báo cáo tài chính có liên quan đến quyết toán TNDN nhưng hai bộ hồ sơ phục vụ mục đích khác nhau và cần được đối chiếu với nhau.
Nếu doanh nghiệp cần theo dõi sổ sách và khóa sổ định kỳ, xem dịch vụ kế toán thuế tại Phú Quốc.
1. Thông tư 99 áp dụng từ năm tài chính 2026
Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực từ 01/01/2026 và hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp, gồm chứng từ kế toán, hệ thống tài khoản, sổ kế toán, phương pháp ghi sổ, lập và trình bày báo cáo tài chính. Doanh nghiệp nên rà lại cấu hình phần mềm và quy trình khóa sổ theo khung mới thay vì mặc định tiếp tục dùng checklist cũ.
2. Bộ báo cáo tài chính năm gồm những gì?
Theo Điều 17 Thông tư 99/2025/TT-BTC, đối với doanh nghiệp đáp ứng giả định hoạt động liên tục, bộ báo cáo tài chính năm gồm bốn thành phần chính:
- Báo cáo tình hình tài chính – Mẫu B 01-DN.
- Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh – Mẫu B 02-DN.
- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ – Mẫu B 03-DN.
- Bản thuyết minh báo cáo tài chính – Mẫu B 09-DN.
Doanh nghiệp có đặc thù, đơn vị trực thuộc, nghĩa vụ lập báo cáo hợp nhất hoặc tình trạng không còn đáp ứng giả định hoạt động liên tục cần xử lý theo quy định tương ứng, không chỉ sao chép bộ mẫu của một doanh nghiệp khác.
3. Không nên đợi cuối năm mới “làm BCTC”
Số liệu BCTC hình thành từ chứng từ, hạch toán, công nợ, hàng tồn kho, tài sản, phân bổ, khấu hao, thuế và các ước tính kế toán trong cả năm. Nếu sai từ đầu kỳ, cuối năm chỉ tổng hợp lại sai sót. Cách làm an toàn hơn là khóa số liệu theo tháng/quý và giữ bảng đối chiếu cho các tài khoản trọng yếu.
4. Những tài khoản cần khóa và đối chiếu
- Tiền mặt và tiền gửi ngân hàng: khớp sổ quỹ, sao kê và giao dịch treo.
- Phải thu, phải trả: đối chiếu từng đối tượng, tuổi nợ và khoản tranh chấp.
- Hàng tồn kho: kiểm kê thực tế, hàng chậm luân chuyển, hàng gửi bán hoặc hàng đang đi đường nếu có.
- Tài sản cố định, công cụ dụng cụ và chi phí trả trước: kiểm tra hồ sơ ghi tăng, thời gian phân bổ/khấu hao.
- Thuế và các khoản phải nộp: đối chiếu sổ kế toán với tờ khai, thông báo và chứng từ nộp tiền.
- Vốn chủ sở hữu, vay, doanh thu và chi phí: rà biến động bất thường và giao dịch cuối kỳ.
5. Đối chiếu với nguồn dữ liệu bên ngoài
Tùy trường hợp, nên đối chiếu sao kê ngân hàng, công nợ khách hàng/nhà cung cấp, kiểm kê kho, hồ sơ tài sản, dữ liệu hóa đơn, thuế và bảo hiểm. Chênh lệch phải có nguyên nhân và bút toán xử lý trước khi lên báo cáo.
6. Ví dụ một vòng khóa sổ thực tế
Ví dụ doanh nghiệp lưu trú có doanh thu từ POS, OTA và chuyển khoản. Trước khi lập BCTC, kế toán nên đối chiếu doanh thu trên ba nguồn này với hóa đơn điện tử và công nợ khách hàng; sau đó kiểm tra phí OTA, tiền cọc, hoàn tiền, công nợ nhà cung cấp và số dư ngân hàng. Nếu doanh thu trên PMS/POS cao hơn hóa đơn hoặc sổ kế toán, phải tìm nguyên nhân trước khi chốt số chứ không điều chỉnh “cho khớp” bằng một bút toán tổng.
7. BCTC và quyết toán TNDN không phải một bộ số giống hệt nhau
Lợi nhuận kế toán có thể khác thu nhập tính thuế vì có các khoản điều chỉnh thuế. Doanh nghiệp nên có bảng bridge giải thích chênh lệch và đối chiếu với quyết toán thuế TNDN cuối năm. Không nên sửa số BCTC chỉ để làm cho số thuế “đẹp” hơn.
8. Thuyết minh báo cáo tài chính cần giải thích gì?
Thuyết minh là nơi giải thích chính sách kế toán, biến động lớn, công nợ, tài sản, nghĩa vụ, giao dịch liên quan và các thông tin cần thiết để người đọc hiểu đúng số liệu. Nếu một khoản mục biến động mạnh so với năm trước, nên chuẩn bị bảng giải thích nguồn biến động ngay trong hồ sơ khóa sổ.
9. Checklist khóa sổ 2026
- Khóa chứng từ và kiểm tra hóa đơn còn thiếu.
- Đối chiếu sổ chi tiết với sổ tổng hợp.
- Kiểm kê kho, tiền mặt và tài sản.
- Đối chiếu ngân hàng, công nợ và khoản vay.
- Rà thuế, lương, BHXH và nghĩa vụ phải trả.
- Ghi nhận phân bổ, khấu hao và bút toán cuối kỳ.
- Lập 4 báo cáo chính và thuyết minh.
- So sánh biến động với năm trước và giải thích khoản bất thường.
- Đối chiếu BCTC với quyết toán TNDN trước khi ký nộp.
Hệ thống chứng từ nền xem thêm tại chứng từ, sổ sách kế toán doanh nghiệp năm 2026.
Nguồn chính thức
- Thông tư 99/2025/TT-BTC trên Công báo Chính phủ.
- Luật Kế toán và các văn bản sửa đổi, bổ sung hiện hành.
