Quyết toán thuế TNDN cuối năm áp dụng cho doanh nghiệp đang hoạt động và cần đối chiếu doanh thu, chi phí, lỗ chuyển, ưu đãi và số thuế đã tạm nộp trước khi lập hồ sơ. Nếu doanh nghiệp đang chấm dứt hoạt động, xem riêng quyết toán thuế khi giải thể doanh nghiệp.
Nếu cần người theo dõi sổ sách và quyết toán định kỳ, xem dịch vụ kế toán thuế tại Phú Quốc.
1. Khung pháp lý TNDN áp dụng năm 2026
Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/10/2025. Nghị định 320/2025/NĐ-CP và Thông tư 20/2026/TT-BTC hướng dẫn thi hành; trong năm 2026 còn phải lưu ý các nội dung được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 141/2026/NĐ-CP. Khi lập quyết toán, doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản đang có hiệu lực tại kỳ tính thuế thực tế.
2. Thời hạn hồ sơ quyết toán
Theo pháp luật quản lý thuế hiện hành, hồ sơ khai quyết toán thuế theo năm có mốc chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc kỳ quyết toán thuế. Doanh nghiệp có năm tài chính khác năm dương lịch cần tính theo ngày kết thúc kỳ tương ứng và nên khóa sổ sớm hơn mốc pháp lý để còn thời gian xử lý chênh lệch.
3. Khóa doanh thu trước khi tính thuế
- Đối chiếu sổ doanh thu với hóa đơn điện tử.
- Đối chiếu ngân hàng và công nợ khách hàng.
- Kiểm tra doanh thu qua POS, OTA hoặc nền tảng.
- Kiểm tra doanh thu chưa thực hiện, tiền cọc và khoản thu hộ/chi hộ theo bản chất hợp đồng.
- Kiểm tra thu nhập khác và khoản điều chỉnh cuối kỳ.
4. Review chi phí trước quyết toán
Nên tách chi phí đủ hồ sơ, chi phí còn thiếu chứng từ, chi phí phải điều chỉnh thuế, chi phí trả trước, khấu hao, dự phòng, chênh lệch tỷ giá và giao dịch với bên liên quan nếu có. Xem chi phí được trừ khi tính thuế TNDN.
5. Bridge từ lợi nhuận kế toán sang thu nhập tính thuế
Doanh nghiệp nên có một bảng bridge riêng thay vì sửa trực tiếp số lợi nhuận trên báo cáo tài chính. Cấu trúc thường bắt đầu từ lợi nhuận kế toán trước thuế, sau đó theo dõi các khoản điều chỉnh tăng/giảm theo pháp luật thuế, lỗ được chuyển nếu đủ điều kiện và ưu đãi thuế nếu có.
Ví dụ minh họa đơn giản: lợi nhuận kế toán trước thuế là 1,2 tỷ đồng; trong năm có 100 triệu đồng chi phí kế toán đã ghi nhận nhưng khi quyết toán phải điều chỉnh tăng theo quy định thuế; doanh nghiệp đồng thời còn 200 triệu đồng lỗ được chuyển và đáp ứng điều kiện chuyển lỗ. Khi đó bảng bridge sẽ thể hiện 1,2 tỷ + 100 triệu − 200 triệu = 1,1 tỷ đồng trước khi tiếp tục xét ưu đãi và các điều chỉnh khác. Đây chỉ là ví dụ minh họa cách lập bridge, không phải công thức áp dụng máy móc cho mọi doanh nghiệp.
6. Kiểm tra lỗ được chuyển, thuế suất và ưu đãi
Lỗ chuyển và ưu đãi thuế phải có bảng theo dõi qua từng năm và căn cứ áp dụng. Trước khi chốt nghĩa vụ, cần kiểm tra lại thuế suất thuế TNDN năm 2026, điều kiện doanh thu nếu áp dụng mức thuế suất riêng và hồ sơ chứng minh ưu đãi nếu doanh nghiệp thuộc trường hợp được hưởng.
7. Đối chiếu số thuế đã tạm nộp
Kế toán cần tổng hợp số thuế đã tạm nộp trong năm, số còn phải nộp hoặc số nộp thừa và xử lý theo pháp luật quản lý thuế. Nên đối chiếu tờ khai, chứng từ nộp tiền và sổ tài khoản thuế; không chỉ nhìn số trên tờ khai quyết toán.
8. Năm nhóm hồ sơ nên chuẩn bị trước khi lập tờ khai
- Doanh thu: hóa đơn, hợp đồng, POS/OTA, công nợ và ngân hàng.
- Chi phí: hợp đồng, hóa đơn, nghiệm thu, thanh toán, payroll và hồ sơ tài sản.
- Điều chỉnh thuế: danh sách khoản không được trừ/điều chỉnh khác và căn cứ xử lý.
- Lỗ và ưu đãi: bảng theo dõi theo năm, dự án/ngành/địa bàn và văn bản áp dụng.
- Thuế đã nộp: chứng từ tạm nộp, bù trừ hoặc số nộp thừa nếu có.
9. Ba lỗi dễ làm hồ sơ khó giải trình
- BCTC và tờ khai TNDN chênh nhưng không có bảng bridge.
- Chi phí có hóa đơn nhưng thiếu bằng chứng giao dịch, nghiệm thu hoặc thanh toán phù hợp.
- Áp dụng thuế suất/ưu đãi nhưng không lưu căn cứ xác định điều kiện.
Checklist quyết toán
- Khóa doanh thu và đối chiếu hóa đơn.
- Review chi phí và khoản điều chỉnh.
- Lập bridge lợi nhuận kế toán → thu nhập tính thuế.
- Đối chiếu lỗ, thuế suất và ưu đãi.
- Đối chiếu số tạm nộp.
- Lập tờ khai và phụ lục.
- So khớp với báo cáo tài chính doanh nghiệp năm 2026.
- Review trước khi ký nộp và lưu hồ sơ giải trình.
